Балет

Дон Кихот

Сипаттама

«Дон Кихот» балеті — Людвиг Минкустың музыкасына қойылған, испандық бояуға, виртуозды хореографияға және жарқын сахналық қуатқа толы әсерлі де мерекелік спектакль. Сервантес әлемінен шабыт алған Китри мен Базильдің хикаясы сахнада би, әзіл, махаббат пен күн шуағындай қуаныштың шапшаң құйынына айналады.

Толығырақ

Людвиг Минкус

Дон Кихот

3 бөлімді балет
либреттосы М. Петипа
Мигель де Сервантес Сааведраның «Айлакер идальго Дон Кихот Ламанчский» романы желісінде
хореографиясы Александр Горский, Мариус Петипаның спектаклі желісінде
ҚазҰОБТ премьерасы 1954 ж. өтті
Жаңа қойылымның премьерасы 13.10.2018 ж. өтті

Қойылым тобы:
Қоюшы-дирижёр – Ерболат Ахмедьяров, ҚР еңбек сіңірген қайраткері
Қоюшы-балетмейстер – Гүлжан Түткібаева, ҚР халық әртісі
Қоюшы-суретші – Вячеслав Окунев, РФ халық суретшісі, РФ және ҚР Мемлекеттік сыйлықтарының лауреаты

Қатысушылар

Китри, Лоренцоның қызы
Базиль, шаштараз
Дон Кихот
Санчо Панса, қару асынушысы
Лоренцо, Китридің әкесі
Гүл сатушы қыздар
Гамаш, бай ақсүйек
Көше бишісі
Эспада, тореадор
Дриада әміршісі
Амур
Мерседес
Сыған мен сыған әйел

«Дон Кихот» балеті Мариус Петипаның үздік хореографиялық шығармаларының бірі болып саналады. Оның Испания қалаларындағы саяхаты оның өмірінде жарқын із қалдырып қана қоймай, жарқын балет құруға септігін тигізді.

Сол кездегі «Дон Кихоттың» авторы Сервантес испан билері туралы: «Бақыттың өзі зыр жүгіріп, Қуаныштың өзі шапқылап жүргендей болса керек…» деп жазған. Мариус Петипа Сервантестің сөздерін үлгі етіп, балет өнерінің классикасына айналған жарқын әрі тамаша мерекелік спектакльді сахналады.

Қысқаша мазмұны

I бөлім

Барселона халқы Лоренцо шағын мейрамханасының жанындағы алаңда көңіл көтеруде. Мұнда мейрамхана иесінің қызы, албырт әрі көңілді Китри және оған ғашық шаштараз Базиль де жүр. Лоренцоның кедей күйеу жігітке көңілі толмайды. Одан гөрі Китриге үйленгісі келетін бай дворян Гамаш жүрегіне әлдеқайда жақын. Бір топ адам әйгілі көше бишісі және тореадор Эспаданы қарсы алуда. Сол жерде сері Дон Кихоттың пайда болуы көпшілікті таңғалдырады. Саяхатшыны дастархан басына шақырады. Қыздар дене бітімі толық Санчо Пансамен көңіл көтереді. Дон Кихот Китридің сұлулығына таң қалып: «Менің арманымдағы сұлу Дульцинеяның бейнесіндегі осы ару емес пе?» деген ойға келеді.

II бөлім

Сығандар таборы. Дон Кихот пайда болады. Сығандар қонақтардың көңілін көтеруде. Дон Кихоттың көз алдына небір қауіпті жайттар елестеп, жел диірменімен шайқасқа түседі.

Ұйқыға кеткен Дон Кихотты елестер аңдиды: ол дриадалар патшалығында сұлу Дульцинеяның бейнесіндегі Китриді көреді.

Шағын мейрамханада жастар би билеп, көңіл көтеруде. Олардың арасында Китри мен Базиль жүр. Сол мезетте Китридің әкесі қос ғашықтың үстінен түседі. Китридің күйеуі Гамаш болуы тиіс. Базиль өз-өзіне қол жұмсаған кейіп танытады. Китри Базильдің соңғы тілегі — әкесінің олардың махаббатына ақ батасын беруі екенін айтып, Дон Кихотқа жалынады. Лоренцо қызының тілегін орындағаннан кейін, Базильге «жан бітеді».